در این پژوهش ابعاد ظاهری دنبه (عرض بالا، عرض وسط، عرض پایین، طول، طول شکاف، عمق و محیط بالا)، وزن دنبه و ارتباط بین آنها روی  تعداد 724 راس گوسفند لری بختیاری بین سنین 3 ماهه تا 6 ساله، کشتار شده در کشتارگاه صنعتی جونقان واقع در استان چهار محال و بختیاری طی مدت 6 ماه (اواسط خرداد تا اواسط آذر) در سال 1382 مورد بررسی قرار گرفت. میانگین ابعاد ظاهری دنبه به صورت 15.83، 23.85، 24.73، 26.52، 14.96، 14.12 و 52.59 سانتی متر به ترتیب برای عرض بالا، عرض وسط، عرض پایین، طول، طول شکاف، عمق و محیط بالای دنبه برآورد گردید. وزن دنبه از 0.10 تا 20.60 با میامنگین 2.71 کیلوگرم و درصد دنبه نسبت به لاشه گرم از 1.18 تا 37.18 با میانگین 11.87 درصد بود. تاثیر عوامل ثابت سن، جنس و وضعیت بدنی گوسفند بر روی صفات مورد بررسی کاملا معنی دار (P<0.01) بود. میانگین حداقل مربعات همه صفات به جز درصد دنبه، با افزایش سن گوسفند، افزایش نشان داد. کمترین میانگین حداقل مربعات (± s.e) وزن دنبه و درصد دنبه نسبت به لاشه گرم به ترتیب با 0.25±2.12 کیلوگرم و 0.72±7.91 درصد برای گوسفندان دارای امتیاز وضعیت بدنی 1 (لاغر) و بیشترین آن به ترتیب با 0.56±9.84 کیلوگرم و 1.63± 20.59 درصد برای گوسفندان دارای امتیاز وضعیت بدنی 5 (چاق) مشاهده شد. ضرایب هم بستگی میان ابعاد ظاهری دنبه و وزن دنبه مثبت  بالا و از 0.60 بین عرض بالای دنبه با وزن دنبه تا 0.83 بین محیط بالای دنبه و وزن دنبه برآورد گردید. اندازه محیط بالای دنبه 69.5 درصد از پراکنش در وزن دنبه را به خود اختصاص داد. نتایج این مطالعه نشان داد که وزن دنبه در گوسفند زنده نژاد لری بختیاری می تواند با اندازه گیری ابعاد ظاهری دنبه و صحت بسیار بالا (r=0.904) برآورد شود.

در این مطالعه با استفاده از داده های اندازه گیری شده بر روی تعداد 724 راس گوسفند لری بختیاری بین سنین 3 ماهه تا 6 ساله، ذبح شده در کشتارگاه صنعتی جونقان واقع در استان چهارمحال بختیاری طی مدت 6 ماه (از اواسط خرداد ماه تا اواسط آذر ماه) در سال 1382، ارتباط بین اندازه های بدن (طول، ارتفاع جدوگاه و دور سینه) و دنبه (عرض بالا، وسط، پایین، طول، طول شکاف، عمق و محیط بالا) با وزن زنده، لاشه گرم بدون دنبه مورد بررسی قرار گرفت. اثر سن گوسفند در حین کشتار بر روی همه صفات مطالعه شده به جز درصد لاشه گرو لاشه گرم بدون دنبه کاملا معنی دار (p£0.01) بود. وضعیت بدنی نیز بر روی همه صفات اثر معنی داری (0.01 و (p£0.05 نشان داد. با بهبود وضعیت بدنی، میانگین حداقل مربعات صفات افزایش یافت، ولی برای درصد لاشه گرم بدون دنبه بالاترین مقدار در گروه دارای وضعیت بدنی نمره 4 مشاهده شد. گوسفندان نر نیز میانگین حداقل مربعات بالاتری نسبت به ماده ها داشتند، ولی درصد لاشه گرم بدون دنبه و طول بدن در دو جنس دارای تفاوت معنی داری نبودند. ضرایب همبستگی میان اندازه های بدن با وزن زنده، لاشه گرم و لاشه گرم بدون دنبه از بالا تا بسیار بالا و مثبت برآورد گردید. همبستگی بین وزن دنبه با وزن زنده، لاشه گرم و لاشه گرم بدون دنبه به ترتیب 0.71، 0.82 و 0.69 بود. اندازه دور سینه به ترتیب 79.7، 70.4 و 77.2 درصد از تنوع در وزن زنده، لاشه گرم و لاشه گرم بدون دنبه را به خود اختصاص داد. وزن زنده نیز به ترتیب 93.0 و 95.3 درصد از تنوع در وزن لاشه گرم و لاشه گرم بدون دنبه را به خود اختصاص داد. نتایج نشان داد که وزن زنده، لاشه گرم و لاشه گرم بدون دنبه در گوسفندان لری بختیاری می تواند بوسیله اندازه گیری برخی از اندازه های بدن و ابعاد ظاهری دنبه و با دقت بسیار بالا برآورد گردد.

فرآیندهای رشد عضلات و متابولیسم لیپید که نقش مهمی در مراحل رشد و نمو جنین دارند، در گوسفندان بی-دنبه و دنبه دار متفاوت است. از این رو برای درک بهتر ژن های افتراقی و مسیرهای آن ها در بافت عضله قبل از تولد، داده های بیان ژن حاصل از آزمایش آرایه مربوط به بافت عضله دو نژاد گوسفند دنبه دار و بی دنبه (Access number: GSE23563) مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. در مراحل 70، 85، 100، 120 و 135 روزگی جنینی بترتیب 691، 410، 404، 290 و 155 ژن دارای بیان افتراقی با استفاده از بسته نرم افزاری LIMMA در محیط R شناسایی شد. همچنین شناسایی خوشه های ژنی معنی دار با استفاده از Cytoscape برای هر مقطع سنی انجام شد. در نهایت 12 ژن افتراقی در مجموع پنج مرحله جنینی معرفی شد که در میان آن ها ژن های EEF1A2، SELI، ITGAM، NINL و RPL39 به عنوان ژن های مرتبط با وزن جنین، درگیر در رشد و نمو عضلات جنینی و تنظیم متابولیسم اسیدهای چرب شناسایی شد. همچنین آنالیز ماهیت شناسی ژن های افتراقی توسط DAVID منجر به شناسایی فرآیندها و مسیرهای معنی دار مرتبط با میوژنز، متابولیسم چربی و سیستم ایمنی و عصبی در ترانسکریپتوم عضلات در حال رشد شد. نتایج این بررسی می تواند اطلاعات تکمیلی از تاثیر قابل توجه ژن ها بر تشکیل بافت عضله و چربی در مراحل رشد و نمو جنینی و مسیرهای درگیر در این فرآیندهای بیولوژیکی را فرآهم آورد. همچنین این ژن ها ممکن است شواهدی برای نشانگرهای مولکولی مرتبط با برخی صفات اقتصادی مانند وزن تولد، صفات لاشه و کیفیت گوشت در گوسفند فراهم آورد که می تواند در برنامه های اصلاحی به کار رود.

این مطالعه باهدف پروار بره های با دنبه کوچک در مقایسه با بره های با دنبه بزرگ بر عملکرد رشد و صفات لاشه بره های نژاد لری انجام شد. تعداد 30 رأس برۀ نر بر اساس اندازه دنبه انتخاب شدند. بره ها با وزن حدود 30 کیلوگرمی و سن سه ماه از شیرگیری، انتخاب و به دو گروه 15 رأسی تقسیم شدند. بره های گروه آزمایشی شامل بره هایی که عرض دنبه آنها بین 5/19-5/15 سانتی متر و طول دنبه 22-17 سانتی متر و گروه شاهد بره هایی که دنبه آنها دارای عرض بیش از 5/19 سانتی متر و طول دنبه 22 سانتی متر بودند. در پایان میزان عملکرد رشد اندازه گیری شد. در انتهای مرحله پروار 90 روز تعداد 8 رأس از هر گروه ذبح شدند. با استفاده از آزمون t مستقل مقایسه دو گروه انجام شد. بالاترین افزایش وزن در بره های با دنبه کوچک با میزان 210 گرم در روز و کمترین دنبه بزرگتر با میزان 182 گرم در روز بود. ضریب تبدیل خوراک در بره های با دنبه کوچک در مقابل دنبه بزرگتر (21/7 در مقابل 35/8) وضعیت بهتری داشت. بالاترین راندمان لاشه و درصد گوشت لخم مربوط به بره های دنبه کوچک بود. ازنظر چربی کل لاشه بین دو گروه تفاوت معنی دار وجود داشت و بره های دنبه کوچک با 29/17درصد کمترین و دنبه بزرگ ها با 63/23 درصد بیشترین را داشتند. بره های دنبه کوچک و بره های شاهد از نظر درصد گوشت لخم معنی دار شد(05/0p <, ). قیمت هر کیلوگرم افزایش وزن برای بره های با دنبه کوچک 65/13 درصد ارزان تر از بره های  , با دنبه بزرگتر بوده و از این نظر، ارزش اقتصادی بالاتری داشتند. بر اساس نتایج، بره های با دنبه کوچک به علت ضریب تبدیل خوراک مناسب، افزایش وزن روزانه بالاتر و صفات لاشه مناسب تر به همراه هزینه تولید هر کیلوگرم افزایش وزن و لاشه پائین تر جهت پروار قابل توصیه است.  ,

این مطالعه باهدف پروار بره‌های با دنبه کوچک در مقایسه با بره‌های با دنبه بزرگ بر عملکرد رشد و صفات لاشه بره‌های نژاد گوسفند لری  انجام شد. به‌منظور انجام این پروژه، تعداد 30 رأس برۀ نر بر اساس اندازه دنبه انتخاب شدند. بره‌ها با وزن حدود 30 کیلوگرمی و سن سه ماه از شیرگیری، انتخاب و به دو گروه 15 رأسی تقسیم شدند. بره‌های گروه آزمایشی شامل بره‌هایی که عرض دنبه آنها بین 5/19-5/15 سانتی‌متر و طول دنبه 22-17 سانتی‌متر بوده و گروه شاهد تمام بره‌هایی که دنبه آنها دارای عرض بیش از 5/19 سانتی‌متر و طول دنبه 22 سانتی‌متر بودند. در پایان میزان افزایش وزن روزانه، خوراک مصرفی و ضریب تبدیل خوراک اندازه‌گیری شد. در انتهای مرحله پروار 90 روز تعداد 8 رأس از هر گروه دنبه کوچک و دنبه بزرگ توزین و ذبح شدند و صفات لاشه اندازه‌گیری شد. با استفاده از آزمون t مستقل مقایسه دو گروه انجام شد. نتایج نشان داد بالاترین افزایش وزن روزانه در بره‌های با دنبه کوچک با میزان 210 گرم در روز و کمترین افزایش وزن روزانه مربوط به بره‌های با اندازه دنبه بزرگتر با میزان 182 گرم در روز بود. ضریب تبدیل خوراک در بره‌های با دنبه کوچک در مقابل بره‌های با اندازه دنبه بزرگتر (21/7 در مقابل 35/8) وضعیت بهتری داشت. بالاترین راندمان لاشه، وزن لاشه سرد و گرم، درصد قطعات لاشه و درصد گوشت لخم مربوط به بره‌های دنبه کوچک بود. ازنظر چربی کل لاشه، بین دو گروه تفاوت معنی‌دار وجود داشت و بره‌های دنبه کوچک با 29/17درصد کمترین و دنبه بزرگ‌ها با 63/23 درصد بیشترین چربی کل لاشه را داشتند. بین بره‌های دنبه کوچک و بره‌های شاهد از نظر درصد گوشت لخم معنی‌دار (05/0p <) و طول لاشه، درصد استخوان و سطح مقطع عضله راسته معنی‌دار نشد (05/0p >). نتایج نشان داد قیمت هر کیلوگرم افزایش وزن به‌ازای خوراک مصرفی  برای بره‌های با دنبه کوچک 65/13 درصد ارزان‌تر از بره‌های  با دنبه بزرگتر بوده و از این نظر، ارزش اقتصادی بالاتری داشتند. بر اساس نتایج به‌دست‌آمده، بره‌هایی با اندازه دنبه کوچک به علت ضریب تبدیل خوراک مناسب، افزایش وزن روزانه بالاتر و صفات لاشه مناسب‌تر به همراه هزینه تولید هر کیلوگرم افزایش وزن و لاشه پائین‌تر جهت پروار قابل توصیه است.

روغن دنبه گوسفند به دلیل پایداری در برابر اکسیداسیون و طعم مطلوب آن، یک روغن سرخ کردنی مناسب است. این روغن با داشتن اسیدهای چرب مفید می تواند نقش موثری در سلامت مصرف کننده ایفا نماید. فرایندهای تصفیه روغن دنبه، از جمله بوبری آن در افزایش کیفیت روغن اهمیت زیادی دارند. بوبری یک فرآیند جداسازی است که در آن مقدار مشخصی از گاز جدا کننده ترکیبات فرار، در مدت زمان معینی از میان روغن داغ تحت شرایط خلاء عبور می کند و ترکیبات فرار و عامل ایجاد بو را از روغن خارج می کند. در این پژوهش، بوبری روغن دنبه با کمک امواج فراصوت انجام شد و اثرات دما، زمان و توان فراصوت روی شدت بو در طی فرایند بوبری، با استفاده از روش سطح پاسخ بررسی گردید. شدت بو به دو روش حسی و بینی الکترونیکی ارزیابی شد. همچنین، ترکیب اسیدهای چرب قبل و بعد از فرایند بوبری مقایسه شدند. نتایج پروفایل اسیدهای چرب نشان داد که حدود %72/46 از اسیدهای چرب روغن دنبه را اسیدهای چرب اشباع (پالمیتیک، استئاریک، مارگاریک و میریستیک) و مابقی (%28/53) آن را اسیدهای چرب غیر اشباع تشکیل داده بود که عمده ترین آن ها اسید اولئیک (%67/39) بود. بر اساس نتایج آنالیز واریانس، ترکیب و نوع اسیدهای چرب قبل و بعد از بوبری نزدیک به هم بوده و مقدار اسیدهای چرب در طول بوبری تغییر جزئی داشتند. در نهایت، شرایط بهینه در دمای 162 درجه سلسیوس، زمان 110 دقیقه و توان فراصوت 165 وات برای بوبری روغن دنبه به کمک امواج فراصوت، به وسیله بینی الکترونیکی و ارزیابی حسی تعیین شد.

میوستاتین (MSTN)‎ که عامل رشد و تمایز شماره  (GDF8) 8نیز نامیده می شود از گروه عوامل تغییر رشد بتا(TGFb)  می باشد که در کاهش رشد در پستانداران نقش دارد. یک چندشکلی تک نوکلئوتیدی (SNP)‎ در ناحیه ترجمه نشده 3’ (3'UTR) ژن میوستاتین به عنوان عامل هایپرتروفی عضله در کروموزوم شماره  (OAR2) 2نژادهای گوسفند اروپایی تشخیص داده شده است. در این تحقیق،‏ برای شناسایی چندشکلی تک نوکلئوتیدی (SNP)‎ ژن میوستاتین در نژادهای گوسفند شال،‏ زندی و زل به ترتیب از 20،‏ 24 و 17 راس بره خون گیری شد. از نمونه خون بره ها DNA استخراج و برای تکثیر قطعه 1003 جفت بازی ژن مورد نظر PCR انجام و از روش توالی یابی برای تشخیص چندشکلی استفاده شد. با مقایسه توالی قطعه مورد نظر با توالی موجود در بانک ژن در ناحیه ترجمه نشده 3’ (3'UTR) مشخص شد که کلیه گوسفندان دارای آلل G هستند که در ایجاد فنوتیپ عضله مضاعف نقش ندارد.

همه نژادهای گوسفندان بومی ایران بجز نژاد زل، دنبه دار هستند و علیرغم درصد چربی لاشه کمتر بره های نر نسبت به ماده ها، دارای وزن دنبه بیشتری می باشند. استفاده از میزان تنوع درون نژادی جهت تغییر ژنتیکی مستلزم اندازه گیری دقیق وصحیح وزن دنبه در دام های تحت انتخاب می باشد. هدف این مطالعه مقایسه روش های مدل سازی شبکه عصبی مصنوعی (ANN) و مدل خطی جهت پیش بینی وزن دنبه در گوسفند از روی وزن بدن و اندازه های مختلف ابعاد دنبه بود. برای مدل سازی جهت برآورد وزن دنبه، تعداد 32 بره از نژادهای شال و زندی، آمیخته های زندی×شال، زل×زندی و زل×شال تهیه گردید. ورودی های مدل شامل نوع تولد، جنسیت، نژاد، عرض بالای دنبه، عرض میانی دنبه، عرض پایین دنبه، ارتفاع دنبه و وزن بدن قبل از کشتار و خروجی مدل وزن دنبه بود. صفات وزن بدن، نژاد و عرض میانی دنبه به ترتیب با مقادیر 83/0، 82/0-و 80/0 دارای بیشترین همبستگی با وزن دنبه داشتند. پارامترهای برازش بهترین مدل شبکه عصبی مصنوعی دارای ضرایب تبیین 99/0 و مجذور میانگین مربعات خطای(RMSE) 3/70 گرم بودند. میزان پارامترهای مذکور در مدل خطی به ترتیب 89/0 و 86/263 گرم بود. نتایج حاصل از بسط مطالعه اصلی، وجود پیچیدگی روابط متقابل بین ورودی های مدل را نشان داد. این پژوهش امکان پیش بینی دقیق و صحیح وزن دنبه نژادها و آمیخته های مختلف را با استفاده از شبکه عصبی به اثبات رساند. این مطالعه همچنین نشان داد که برآورد وزن دنبه از روی صفات قابل اندازه گیری در گوسفند با استفاده از مدل شبکه عصبی مصنوعی با صحت و دقت بیشتری نسبت به مدل خطی انجام می شود.